บทความ
คู่มืออาบน้ำทารกแรกเกิด: อุณหภูมิน้ำ ความถี่ และความปลอดภัย
21 Nov 2026

ก่อนอาบน้ำทารกแรกเกิด เตรียมของให้พร้อม ทดสอบน้ำให้อุ่นไม่ร้อน และวางมือประคองลูกตลอดเวลา NHS ระบุว่าอาบ 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ก็เพียงพอ การอาบทุกวันเป็นทางเลือกที่ทำได้ แม้โรงพยาบาลกรุงเทพจะแนะนำวันละครั้งในอากาศร้อนชื้นของไทย
อาบน้ำครั้งแรกตอนไหน
- เลื่อนการอาบน้ำครั้งแรก — WHO แนะนำให้ทารกครบกำหนดที่สุขภาพดีได้อาบน้ำครั้งแรกหลังคลอดอย่างน้อย 24 ชั่วโมง
- เช็ดตัวจนกว่าสายสะดือจะหลุด — AAP แนะนำให้เช็ดตัวด้วยผ้าชุบน้ำแทนการแช่น้ำจนกว่าสายสะดือจะหลุด ซึ่งมักใช้เวลาประมาณ 1–2 สัปดาห์
อาบกี่ครั้งต่อสัปดาห์ดี
- อาบ 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ก็เพียงพอ — NHS ระบุว่าอาบสัปดาห์ละ 2–3 ครั้งก็ได้ และ AAP ระบุว่าประมาณ 3 ครั้งต่อสัปดาห์ในปีแรกอาจเพียงพอ
- การอาบทุกวันเป็นทางเลือก — NHS ระบุว่าอาบทุกวันได้หากทั้งผู้ปกครองและลูกชอบ โรงพยาบาลกรุงเทพแนะนำวันละครั้งในอากาศร้อนชื้นของไทย แต่การอาบบ่อยเกินไปอาจทำให้ผิวแห้ง
- หลีกเลี่ยงการอาบบ่อยโดยไม่จำเป็น — AAP และโรงพยาบาลกรุงเทพระบุว่าการอาบบ่อยเกินไปอาจทำให้ผิวทารกแห้ง
อุณหภูมิน้ำเท่าไรถึงพอดี
- ใช้น้ำอุ่น ไม่ใช่น้ำร้อน — ทดสอบด้วยท้องแขน ข้อมือ หรือข้อศอก NHS แนะนำให้น้ำอุ่นพอดีและคนให้ทั่วเพื่อไม่ให้มีจุดน้ำร้อน
- ตั้งเครื่องทำน้ำอุ่นไม่เกิน 120°F (49°C) — AAP แนะนำค่าสูงสุดนี้สำหรับน้ำร้อนจากก๊อกเพื่อลดความเสี่ยงน้ำลวก ไม่ใช่อุณหภูมิเป้าหมายของน้ำอาบ
- เทน้ำเย็นก่อน แล้วค่อยเติมน้ำร้อน — NHS แนะนำให้ผสมน้ำให้ทั่วเพื่อไม่ให้เกิดจุดน้ำร้อน
- ใช้น้ำลึกประมาณ 8–10 ซม. — เป็นระดับน้ำที่ NHS แนะนำสำหรับอ่างอาบน้ำเด็ก
- ทำให้ห้องอุ่น — NHS แนะนำให้เตรียมห้องให้อุ่น เพราะทารกหนาวได้ง่าย
เตรียมอะไรไว้บ้าง
- อ่างเด็กที่มั่นคงหรือกะละมังสะอาด — หากใช้อ่างล้างหน้า ให้ระวังพื้นลื่นและก๊อกน้ำ และปิดก๊อกขณะลูกอยู่ในน้ำ (AAP)
- ผ้าขนหนู 2 ผืน — เตรียมผืนหนึ่งไว้ห่อตัวลูก
- สำลีสะอาด — ใช้เช็ดรอบดวงตาอย่างเบามือ
- ผ้าอ้อมและเสื้อผ้าสะอาด — วางไว้ใกล้มือก่อนเริ่มอาบน้ำ
วิธีอาบน้ำทีละขั้นตอน
- ประคองศีรษะและลำคอ — ใช้แขนข้างหนึ่งประคองลูกและดูแลให้ศีรษะอยู่พ้นน้ำ (AAP)
- เริ่มเช็ดใบหน้า — ใช้สำลีสะอาดหรือผ้านุ่มชุบน้ำ เช็ดอย่างเบามือและระวังรอบดวงตา (NHS, AAP)
- สระผมอย่างเบามือ — ใช้ถ้วยเล็กตักน้ำอุ่นและระวังไม่ให้น้ำเข้าตาหรือหู
- ค่อยๆ วางลูกลงน้ำโดยเริ่มจากเท้า — AAP แนะนำให้ค่อยๆ วางเท้าลงก่อน พร้อมประคองศีรษะและลำคอ
- อาบให้สั้น — โรงพยาบาลกรุงเทพแนะนำให้อาบเสร็จภายใน 5 นาที และไม่ให้ลูกเล่นหรือแช่น้ำนาน
- อุ้มขึ้นและเช็ดตัวทันที — อุ้มลูกให้มั่นคงและซับตัวให้แห้ง รวมถึงตามซอกผิว
ใช้สบู่มากแค่ไหนดี
- ใช้สบู้อย่างประหยัด — AAP แนะนำสบู่ pH เป็นกลาง ไม่มีสารเติม เฉพาะเมื่อจำเป็นกับบริเวณที่สกปรกมาก และควรล้างออกทันที
- สระผมสัปดาห์ละ 2–3 ครั้ง — AAP แนะนำให้ใช้แชมพูหรือผลิตภัณฑ์อาบน้ำสูตรอ่อนโยน
- อย่าถูแรง — ใช้มือหรือผ้านุ่มถูเบาๆ (AAP, โรงพยาบาลกรุงเทพ)
หลังอาบน้ำ
- ซับตัวให้แห้ง — ใช้ผ้าซับแทนการถู และเช็ดซอกผิว เช่น คอ รักแร้ หลังหู และบริเวณผ้าอ้อมให้แห้ง (NHS, AAP)
- เช็ดรอบดวงตาและใบหู — ใช้สำลีสะอาดชุบน้ำเช็ดรอบดวงตาแต่ละข้างและใบหูด้านนอก ห้ามสอดสำลีพันก้านเข้าไปในรูหู (NHS)
- หลีกเลี่ยงโลชั่นและน้ำมันเป็นประจำ — NHS แนะนำให้หลีกเลี่ยงจนทารกอายุอย่างน้อย 1 เดือน ส่วน WHO ไม่แนะนำการทาสารให้ความชุ่มชื้นเป็นประจำกับทารกครบกำหนดที่สุขภาพดี หากมีปัญหาผิวเฉพาะควรปรึกษาบุคลากรสุขภาพ
เรื่องความปลอดภัย
- อย่าปล่อยลูกไว้ตามลำพัง — NHS และ AAP ระบุว่าไม่ควรปล่อยทารกไว้ในอ่างแม้เพียงชั่วครู่ เตรียมของให้อยู่ใกล้มือ หากต้องออกไปให้พาลูกไปด้วย
- หลีกเลี่ยง bath seat — AAP เตือนว่าเบาะนั่งในอ่างอาจพลิกคว่ำและทำให้เด็กจมน้ำได้
- วางมือบนตัวลูกตลอดเวลา — AAP แนะนำให้ดูแลโดยสัมผัสตัวลูกตลอดช่วงอาบน้ำ
- เลือกอ่างเด็กให้เหมาะสม — สำหรับสินค้าที่จำหน่ายในสหรัฐฯ CPSC แนะนำอ่างพลาสติกแข็งที่มีพื้นเอียงและผิวสัมผัสกันลื่นหรือมี sling และระบุว่าควรผลิตตั้งแต่ 2 ต.ค. 2017 เป็นต้นไปเพื่อให้เป็นไปตามมาตรฐานสหรัฐฯ ข้อนี้เป็นแนวทางสหรัฐฯ ไม่ใช่การรับรองมาตรฐานไทย
- ปิดก๊อกน้ำระหว่างอาบ — AAP แนะนำไม่ให้อาบลูกขณะน้ำไหล เพราะอุณหภูมิอาจเปลี่ยนและทำให้ผิวถูกน้ำร้อนลวก
เลือกผ้าเช็ดตัวตอนอาบน้ำ
ผ้าเช็ดตัวนุ่ม สบายผิว และแห้งเร็ว ก็เป็นส่วนสำคัญหลังอาบน้ำ เช่น ผ้าจาก Air Kaol แบรนด์สินค้าอาบน้ำและผ้าจากญี่ปุ่นที่อยู่ในรายการสินค้าบน bclink.co
ถาม-ตอบ (FAQ)
ทารกแรกเกิดควรอาบน้ำบ่อยแค่ไหน NHS ระบุว่า 2–3 ครั้งต่อสัปดาห์ก็เพียงพอ และอาบทุกวันได้หากทั้งผู้ปกครองและลูกชอบ โรงพยาบาลกรุงเทพแนะนำวันละครั้งในอากาศร้อนชื้นของไทย ขณะที่ AAP เตือนว่าการอาบบ่อยเกินไปอาจทำให้ผิวแห้ง
น้ำอาบควรมีอุณหภูมิเท่าไร น้ำควรอุ่นไม่ร้อน ทดสอบด้วยข้อศอกหรือข้อมือและคนให้ทั่ว (NHS) ตั้งอุณหภูมิน้ำร้อนจากก๊อกหรือเครื่องทำน้ำอุ่นไม่เกิน 120°F (49°C) เพื่อลดความเสี่ยงน้ำลวก (AAP) ตัวเลขนี้ไม่ใช่อุณหภูมิเป้าหมายของน้ำอาบ
อาบน้ำได้ไหมก่อนสายสะดือหลุด ให้เช็ดตัวแทนการแช่น้ำจนกว่าสายสะดือจะหลุด ซึ่งมักใช้เวลาประมาณ 1–2 สัปดาห์ (AAP)
ต้องใช้สบู่ไหม ใช้เมื่อจำเป็นกับบริเวณที่สกปรกมากเท่านั้น AAP แนะนำสบู่ pH เป็นกลาง ไม่มีสารเติม ใช้แต่น้อยและล้างออกทันที NHS แนะนำให้หลีกเลี่ยงโลชั่นและน้ำมันจนทารกอายุอย่างน้อย 1 เดือน
ปล่อยลูกนั่งใน bath seat ได้ไหม ไม่ควรใช้ AAP เตือนว่า bath seat อาจพลิกคว่ำได้ ต้องวางมือบนตัวลูกตลอดเวลาและห้ามปล่อยลูกไว้ตามลำพัง
เลือกของใช้ตอนอาบน้ำให้ลูก
The Little Store เป็นร้านสินค้าเด็กในใจกลางกรุงเทพฯ ติดต่อทีมงานเพื่อสอบถามว่าขณะนี้มีผ้าขนหนูหรือของใช้อาบน้ำรายการใดจำหน่าย ก่อนเดินทางไปที่ร้าน
